Ana Sayfa Akarsu ve Şelaleler Sakarya Nehri Hakkında Bilgi

Sakarya Nehri Hakkında Bilgi

Sakarya Nehri, Kızılırmak ve Fırat nehirlerinden sonra uzunluk yönüyle Türkiye üzerinde akan en büyük 3. nehirdir. Nehrin toplam uzunluğu 810 km, genişliği 60 ile 150 metre arasındadır.  Nehrin harita üzerinden belli bir başlangıç noktası bulunmasına rağmen Afyon’un kuzeydoğusunda Emir dağlarından, Bayat yaylasından Eskişehir arkasındaki Türkmen dağına doğru hafif bir yay çizerek uzanan yüksek kabarığın kuzey diplerinde akışlar ve toplanmalar başlar.

Nehrin başlangıç noktası olarak kabul edilen nokta ise Eskişehir’in Çifteler ilçesinde bulunan Dikmen Köyüdür. Köyün yakınından geçen Seydi Çayı ile Dedemözü Deresi’nin birleşmesi sonucu akarsu Sakarya Nehri olarak adlandırılmaya başlanır. Nehir Sakarya’nın Karasu ilçesi sahilinden Karadeniz’e dökülür.

Nehrin antik çağdaki adı Sangarios‘tur.

Sakarya Nehri Karadeniz’e Döküldüğü Nokta (Karasu)

Sakarya Nehri Özellikleri

Sakarya Nehri Uzunluğu

Sakarya nehrinin toplam uzunluğu toplanmaya başladığı yataklar dahil edildiğinde 810 km olarak belirtilmiştir. Ancak başlangıç noktası olan Dikmen Köyü’nden döküldüğü Karasu sahiline kadar harita üzerinden mesafe ölçümüne göre yaklaşık 630 km‘dir. Mesafe ölçümü yapılırken nehrin yön değişikliği ve kıvrımlarıda hesaba katılmış ve yaklaşık bir değer çıkarılmıştır. Aşağıdaki haritadan mesafe ölçüm sonucunu görebilirsiniz.

Önerilen İçerik  Sudüşen Şelalesi Nerede, Nasıl Gidilir, Ne Zaman Gidilmeli, Ne Yapılır?
Google Haritalar İle Yapılan Sakarya Nehri Uzunluk Ölçümü

Sakarya Nehri Hangi İllerden Geçer?

Sakarya Nehri Eskişehir, Bilecik, Ankara ve Sakarya illerinden geçmektedir. Ayrıca Nehir Eskişehir ile Ankara il sınırlarının bir kısmını belirlemiştir.

Sakarya Nehri (Yenice)

Sakarya Nehrinin Havzası ve Kolları

Sakarya Nehri Havzası

Sakarya nehrinin ana kolu, Sakarya nehrine dökülen diğer akarsular ve bu akarsuların kolları ile beraber Sakarya Nehri havzası 56.504 km2‘lik bir alanı kaplamaktadır. Yüzölçümü olarak Türkiye topraklarının %7’sini kaplamaktadır.

Sakarya Nehri Havzası (Kırmızı Noktalar Debi Ölçüm İstasyonlarıdır)

Sakarya Nehri’nin Kolları

Sakarya Nehrinin irili ufaklı bir çok kolu vardır. Debisi büyük ölçüde arttıran başlıca büyük kolları ise Ankara Çayı, Porsuk Çayı, Göksu Irmağı ve Mudurnu Çayıdır.

Ankara Çayı

Ankara’nın içinden geçen başkentin fabrika ve evsel atık yükünü çeken Ankara Çayı, İç Anadolu Bölgesi’nde Sakarya Nehrine dökülen 140 km. uzunluğunda bir akarsudur.

Porsuk Çayı

Uzunluğu 326 km. olan bu su Murat dağı kabarığının kuzeydoğu yüzünden doğar. Eskişehir ovasından sonra, biraz daralmalardan sonra bir ovadan diğerine şeklinde yol alarak Kıran Harmanı mevkiinde Sakarya ile birleşir.

Porsuk Çayı – Eskişehir Hakkında Bilgi

Göksu Irmağı

Domaniç yaylalarından doğan birçok suların İnegöl ovasında toplanması sonucu oluşan Göksu Irmağı Sakarya Nehrinin ana kol debisini büyük ölçüde arttırır.

Mudurnu Çayı

Aşağı Sakarya’da yer alan bu su oldukça geniş bir havzanın, dağlık ve bol yağış alan bir alanın sularını toplamaktadır.

Sakarya Nehri ile Birleşen Diğer Akarsular

Pınarbaşı Deresi, Gökpınar Deresi, Göynüközü Deresi, Özdenk Deresi, Kirmir Çayı (Sarıyar Barajı), Koca Çayı (Sarıyar Barajı), Kızıldere, Nallı Çayı, Çatak Çayı, Borçak Deresi, Sorgun Çayı, Göynük Deresi, Çarksuyu Deresi, Akgöl Deresi Sakarya nehrine katılan diğer akarsulardandır.

Sakarya Nehri Debisi

Sakarya nehrinin yıllık ortalama debisi 164,5 m3/sn’dir. En yüksek debi Karadenize dökülmeden önce son kol ile birleşimi sonucu oluşmaktadır. Ayrıca Sakarya Nehrinin debisi ortalama olarak Mart ve Nisan aylarında maksimum seviyelere ulaşmaktadır. Bu aylarda Sakarya Nehrinin son nokta debisi ortalama olarak 270 m3/sn’ye kadar yükselmektedir.  Ağustos aylarında nehir en düşük debide (ortalama 85 m3/sn) akar.

Önerilen İçerik  Şelalepark - Eskişehir

Karasu’da çekilmiş bir drone videosu

Sakarya Nehri Üzerindeki Barajlar

Sakarya Nehri ana kolu üzerinde 10 adet HES barajı bulunmaktadır.

Kargı Barajı ve HES Ankara, Beypazarı 97 MW

Kargı Barajı ve HES Ankara’nın Beypazarı ilçesinde Sakarya Nehri üzerindedir. Limak Enerji bağlı ortağı olan Kargı Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. tarafından işletilen santral 97,44 MWe kurulu gücü ile Türkiye’nin 147. Ankara’nın ise 5. büyük enerji santralidir.

Sarıyar Hasan Polatkan Ankara, 160 MW

Sarıyar Hasan Polatkan Barajı ve HES Ankara’nın Nallıhan ilçesi Sarıyar mevkiinde, Sakarya Nehri üzerindedir. Kamuya ait olan Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) tarafından işletilen santral 160 MWe kurulu gücü ile Türkiye’nin 97. Ankara’nın ise 4. büyük enerji santralidir.

Sakarya Nehri (Sarıyar)

Gökçekaya Barajı ve HES Eskişehir, Alpu  278 MW

Gökçekaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) Eskişehir’in Alpu ilçesi Gökçekaya mevkiinde bulunur. Kamuya ait olan Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) tarafından işletilen santral 278,40 MWe kurulu gücü ile Türkiye’nin 62. Eskişehir’in ise en büyük enerji santralidir.

Yenice Barajı ve HES Ankara, Nallıhan  38 MW

enice Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) Ankara’nın Nallıhan ilçesinde Sakarya Nehri üzerindedir. Kılıç Enerji firmasına ait santral 37,89 MWe kurulu gücü ile Türkiye’nin 310. Ankara’nın ise 9. büyük enerji santralidir.

Doğançay HES Sakarya, Geyve 30 MW

oğançay HES Sakarya’nın Geyve ilçesi Doğançay mevkiinde bulunur. Akfen Enerji firmasına ait santral 30,24 MWe kurulu gücü ile Türkiye’nin 352. Sakarya’nın ise 3. büyük enerji santralidir.

Beyköy HES Eskişehir, Sarıcakaya 17 MW

Beyköy Hidroelektrik Santrali (HES) Eskişehir’in Sarıcakaya ilçesinde bulunur. Zorlu Enerji firmasına ait santral 16,80 MWe kurulu gücü ile Türkiye’nin 538. Eskişehir’in ise 5. büyük enerji santralidir.

Önerilen İçerik  Girlevik Şelalesi Hakkında Bilgi Nerede ve Neler Yapılır?

Diğer Barajlar

Kaplan HES (inşaat halinde) Ankara, Polatlı (6) MW
Gürsöğüt Barajı ve HES (ön lisans alınmış, inşa edilecek) Eskişehir, Mihalıççık (56) MW
Hisar HES (ön lisans alınmış, inşa edilecek) Bilecik (9) MW
Bükor 2 HES Bilecik, Gölpazarı 13 MW
Darca HES Bilecik 9 MW
Pamukova HES Sakarya 86 m 9 MW
Ova HES (inşaat halinde) Sakarya, Pamukova (10) MW
Adasu HES Sakarya 10 MW
Akım HES (planlanan) Sakarya (13) MW
Belalan HES (üretim lisansı alınmış) Bilecik (4) MW

Sakarya Nehri üzerinde bulunan tarihi Sakarya Köprüsü yazımıza da göz atabilirsiniz.

Kaynaklar :

  • Sakarya Üni̇versi̇tesi̇ Sosyal Bi̇li̇mler Ensti̇tüsü Sakarya Nehri̇’ni̇n Aylik Ve Yillik Akim Değerleri̇ni̇n İstati̇sti̇ksel Anali̇zi̇ Ve Yağiş Tutarlari İle Korelasyonu  (Ayşe Atalay)
  • https://www.enerjiatlasi.com
  • Google Haritalar Verileri